FM97.5 / LIVE

‘მეჩეთების ბედს სუს-ი წყვეტს, ძეგლთადაცვა ფორმალურად მუშაობს’ - მკვლევარი

მთავარისიახლე, საზოგადოება 17.03.2020
ახალციხესა და ასპინძაში მდებარე ორი ისტორიული მეჩეთის რეაბილიტაცია, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტომ სამი წლის წინ დაანონსა, თუმცა ამ დრომდე არ დაწყებულა. სალოცავები ისევ ცუდ მდგომარეობაშია. ინგრევა და ნადგურდება შენობის შიდა ინტერიერი, სააგენტოში კი დუმან.

‘მეჩეთების  ბედს სუს-ი წყვეტს, ძეგლთადაცვა ფორმალურად მუშაობს’ - მკვლევარი

ახალციხეში სოფელ საყუნეთსა და ასპინძის სოფელ ოთაში მდებარე მეჩეთების რეაბილიტაციის შესახებ, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოში 2017 წელს განაცხადეს. მაშინ სააგენტოში განმარტავდნენ, რომ საპროექტო სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია მზადდებოდა.

„ვიწყებთ იმ მეჩეთების რეაბილიტაციას, რომლებსაც ნაკლები პრობლემები აქვს, რათა სხვა დანარჩენივით სავალალო შედეგებამდე არ მივიდეს. მაგალითად როგორცაა ზიკილიაში, ამ მეჩეთის რეაბილიტაციას, გაცილებით მეტი თანხის მოძიება სჭირდება“, – განაცხადა იმ პერიოდში სააგენტოს ხელმძღვანელმა ნიკოლოზ ანთიძემ.

ამ განცხადებიდან ზუსტად სამი წელი გავიდა, თუმცა მეჩეთებში არანაირი სამუშაო განხორციელებულა. სალოცავები კვლავ მიტოვებულია და ხშირად მათ ადგილობრივები თივის ან სხვა საყოფაცხოვრებო ნივთების სათავსოებად იყენებენ.

რატომ შეჩერდა ისლამური მემკვიდრეობის გადარჩენაზე დაწყებული საუბარი, ამის შესახებ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ საგენტოში არ საუბრობენ. „სამხრეთის კარიბჭეს“ სააგენტოდან პასუხის მიღებას სამი კვირის განმავლობაში ცდილობდა. ნიკოლოზ ანთიძემ საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში გადაგვამისამართა. ამ სამსახურში კი „სამხრეთის კარიბჭეს“ ზარებსა და შეტყობინებებს აღარ პასუხობენ.

იმას, რომ სამცხე-ჯაავხეთში არსებული 50-მდე ისლამური სალოცავი ცუდ მდგომარეობაშია, „სამხრეთის კარიბჭე“ გასულ წლებშიც წერდა.

ისლამური მემკვიდრეობის მკვლევარი ნესტან ბლუაშვილი ამბობს, რომ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო მეჩეთების ბედით დაინეტერსებული არ არის და ამ შემთხვევაში, იგი მხოლოდ სახელმწიფო უწყებების მითითებებს ასრულებს: „რამდენიმე წლის წინ დაანონსეს სამცხე-ჯავახეთში ორი მეჩეთის რესტავრაცია, მაგრამ დღემდე არაფერი გაუკეთებიათ. როგორც ვიცი, ამ მეჩეთების ბედს სუს-ი წყვეტს და ძეგლთადაცვას მხოლოდ ფორმალურად ეხება ეს საკითხი. ძალიან ტრაგიკული მდგომარეობაა, ეს უნიკალური ქართული ძეგლები ეწირება ფობიებსა და უცოდინარობას“.

მისივე თქმით, ამ მეჩეთების აღდგენა-შენარჩუნება იმას არ ნიშნავს, რომ შიგ ლოცვა განახლდება: „ეს მეჩეთები, ძირითადად, სულ ქრისტიანებით დასახლებულ სოფლებშია და იქ მეჩეთის, როგორც სალოცავის საჭიროება არ არსებობს. მთავარია, ეს ძეგლები ფიზიკურად გადარჩეს და მუზეუმის ფუნქციითაც შეიძლება აღდგეს და მეტი სარგებელი მოუტანოს სოფელს. თურქეთში ამის დიდი პრაქტიკა არსებობს. კაბადოკიის თითქმის ყველა ეკლესიაში შესასვლელად ბილეთი უნდა იყიდო. აკძალულია ფოტოების გადაღება და შეგიძლია ალბომები იყიდო“, - განმარტავს ბლუაშვილი.

ადიგენის სოფელ ჭელას მეჩეთის წინამძღვარი, ჯამბულ აბულაძე ამბობს, რომ რეგიონში თითქმის ყველა ისტორიული მეჩეთი სავალალო მდგომარეობაშია და ეს საკითხი მუსლიმურ თემში ერთ-ერთი მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენს: „ასეთი სიტორიული მეჩეთების რაოდენობა რეგიონში ორმოცდაათზე მეტია, თუმცა რეაბილიტაციის, კონსერვაციის ან სხვა სახის სამუშაოები მათ შესანარჩუნებლად არ ჩატარებულა. მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ძეგლი გადაცემულია კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სააგენტოსთვის, არაფერი კეთდება მათ დასაცავად და გადასარჩენად“.

მესხეთში უფუნქციოდ დარჩენილი, ორმოცამდე მეჩეთია, მათგან 27-ს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული.

ახალციხეში, ძეგლის სტატუსი ზიკილიის, საყუნეთის, მუგარეთის, წყორძის, კლდის, ფერსისა და ახალციხის მეჩეთებს აქვთ. ყველა მათგანმა სტატუსი 2012 წლის 20 მარტს მიიღო.

‘მეჩეთების  ბედს სუს-ი წყვეტს, ძეგლთადაცვა ფორმალურად მუშაობს’ - მკვლევარი
ოთას ჯამე.ფოტო: © ქართული ისლამური კულტურული მემკვიდრეობა

[თაკო ფეიქრიშვილი, ახალციხე]


03.06.2020 ახალციხის ბაღებში აღსაზრდელთა რეგისტრაცია მიმდინარეობს – რა დოკუმენტებია საჭირო

01.06.2020 'აბიტურიენტებისთვის გამოცდები სრულიად უსაფრთხოდ ჩატარდება' – ტიკარაძე

30.05.2020 პირველკლასელთა რეგისტრაციის მესამე ეტაპი იწყება

29.05.2020 ექსტერნის გამოცდებზე რეგისტრაცია იწყება

22.04.2014 ჯილეხისა და თურქულის ვაქცინაცია დაიწყო

08.04.2014 ასპინძის საავადმყოფოს ექიმებმა შპს „ადითს“ სასამართლო მოუგეს

05.04.2014 რა იცვლება სასწრაფო სამედიცინო დახმარებაში?

21.03.2014 საქართველოში ჰოსპიტალური საწოლების რაოდენობამ იკლო

04.06.2020 ‘სოფელი არ ჩაიკეტება, იგეგმება მოსახლეობის თერმოსკრინინგი’ – სამხარეო ადმინისტრაცია

04.06.2020 ‘ინფიცირებული სოფელში ორ გასვენებაში იმყოფებოდა’ - ნინოწმინდის ჯანდაცვის ცენტრი

04.06.2020 ‘სოფლის ჩაკეტვა იგეგმება’ – ყაურმის რწმუნებული

04.06.2020 '44 წლის ნინოწმინდელ კაცს, რომელიც შეცდომით სახლში გაუშვეს კორონავირუსი დაუდასტურდა' – ჯანდაცვის ცენტრი

24.12.2013 ბორჯომში ახალ წელს ერთი დღით ადრე იზეიმებენ

27.11.2013 რეჟისორი ვახტანგ ბერიძე მესხეთის თეატრს მადლობას უხდის

25.10.2013 ახალციხეში ანსამბლ „სეუს“ კონცერტი მიმდინარეობს

24.10.2013 მესხეთის თეატრში "წვიმის გამყიდველს" წარმოადგენენ

13.03.2020 სანამ მარცვალი ჩამოიცლება - უდელი მეწისქვილეს ამბავი [ფოტო/ვიდეო]

12.03.2020 ეკო-დერეფნის დამცველი ბუნების ქომაგები ადიგენიდან [ფოტო/ვიდეო]

03.03.2020 ლავაში, თაფლი და ‘ტაროსიკები’ - როგორია ტრადიციული სომხური ქორწილი [ვიდეო]

28.02.2020 რელიგიური უმცირესობების გასაჭირი - ვის აფინანსებს ხელისუფლება [ფოტო/ვიდეო]

მსგავს თემაზე

საყუნეთსა და ოთაში მეჩეთების რეაბილიტაცია იგეგმება
თურქული მხრიდან ისტორიული მეჩეთების რეაბილიტაციის ინტერესი არ არის – სააგენტო
კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტომ სათავსოებად ქცეული მეჩეთების შესწავლა დაიწყო
ქართულ სუფრას არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა
'ხაჭაპურის ტრადიციას' არამატერიალური კულტურული ძეგლის სტატუსი მიენიჭა
‘ორნამენტები ქართულ მეჩეთებში’ - 25 თებერვალს კატალოგის პრეზენტაცია გაიმართება
ნიკოლოზ ანთიძე: ‘სააგენტო შეისწავლის აქვს თუ არა მოხეს შენობას კულტურული ღირებულება’