FM97.5 / LIVE

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]

მთავარისიახლე, საზოგადოება, SK TV 29.01.2019
1932 წელს, ბაკურიანიდან დასავლეთით, მჟავაგამძლე ანდეზიტის მოპოვება დაიწყო. წლების შემდეგ, ქვის კარიერებზე უკვე იმდენი ადამიანი მუშაობდა, რომ საწარმოს გარშემო სოფელი გაჩნდა. სოფელსაც ანდეზიტი დაარქვეს.

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]
ფოტო: ანდეზიტი. პარლამენტის ეროვნული ბიბლოთეკის არქივიდან


მუშებისთვის დასახლებაში ჯერ მრავალბინიანი კორპუსები, მოგვიანებით კი საბავშვო ბაღი, სკოლა, კლუბი, სასადილო, მაღაზიები, პოლიკლინიკა და ბიბლიოთეკა აშენდა.

საწარმო დაახლოებით 30 წლის წინ დაიხურა, თუმცა ანდეზიტელები აქაურობას მაინც შემორჩნენ. ანდეზიტი მრავალეთნიკური, სომხებით, ბერძნებით, უკრაინელებითა და ქართველებით დასახლებული სოფელია.

„ნედლეული მარხილზე შებმული ხარებით მიჰქონდათ საკოჭავში, მერე გაჩნდა ვიწროლიანდაგიანი მატარებელი და წარმოებამ განვითარება დაიწყო. აქ რომ მოვედი 22 წლის ვიყავი, ვმუშაობდი „გარაჟის“ უფროსად, მძღოლად, ყარაულადაც. საწარმოში 250 ადამიანი ვიყავით, მთლიანად კი გაცილებით მეტი“, - იხსენებს 93 წლის ელიზბარ ბიჩინაშვილი, რომელიც ანდეზიტში 1950 წლიდან ცხოვრობს.



აქ მოპოვებული ნედლეული საბჭოთა კავშირში საუკეთესო მჟავაგამძლე ანდეზიტად მიაჩნდათ, ამიტომ კარიერებზე დასაქმებულთა საშუალო ხელფასი 700-800 მანეთი იყო და ელექტროენერგიის გადასახადისგანაც თავისუფლები იყვნენ. ადგილობრივების თქმით, საწარმო წელიწადში 52 ათას ტონა ნედლეულს აწარმოებდა და 100-ზე მეტ ქვეყანაში გაჰქონდათ.

ელიზბარი იხსენებს, რომ საწარმოს გაჩერებიდან მალე სოფლის დაცლა დაიწყო: „90-ანი წლები იყო. იგეგმებოდა წარმოების გაუმჯობესებაც, მაგრამ უბედურმა დრომ მოუსწრო, საწარმო ნელნელა ქრებოდა, გაძარცვეს უფროსებმა და ქურდბაცაცებმა“.

საწარმოზე დამოკიდებული, სოფლის მეურნეობის არმქონე 400–მდე ადგილობრივი ეკონომიკური კატასტროფის წინაშე აღმოჩნდა.

ელიზბარმა თავის რჩენა ვაჭრობით გადაწყვიტა, სახლთან ახლოს მატარებლის ვაგონი დადგა და მაღაზია გახსნა: „218 ლარი პენსია მაქვს. წამლებში ყოველ თვე 150 ლარი მჭირდება. ეს მაღაზია რომ არა, მეც და ჩემი უმუშევარი შვილიც მშივრები მოვკვდებოდით. დღეში 10-15 ლარისას ვვაჭრობ, მეტს ვერა".

მოსახლეობის ნაწილი სამუშაოდ საბერძნეთში წავიდა.

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]„ყველამ დავიწყეთ ფიქრი, რა უნდა გვექნა ახლა, ზოგმა მეცხოველეობა სცადა, მაგრამ აქ საძოვრები არაა. გვერდით, ბერძნების სოფელი ციხისჯვარია, იქაურების დახმარებით მე და ჩემი მეუღლე საბერძნეთში წავედით“, - იხსენებს ანდეზიტის ექიმი ციური წიკლაური, რომელიც სამშობლოს მაინც დაუბრუნდა, აქაურობა ორივეს გვენატრებოდაო ამბობს. მისი სოფელში ყოფნა ანდეზიტელებისთვის დიდი შეღავათია, როგორც კი რამე დასჭირდებათ, ციური ექიმი მეზობლად ჰყავთ.

26 წლის გიორგი ხუციშვილიც 18 წელია საბერძნეთის ზღვისპირა ქალაქ სალონიკში, დედასთან ერთად ცხოვრობს და მუშაობს. მშობლიურ სოფელში დასასვენებლად ჩამოდის. გიორგის ვკითხეთ, თუ როგორ ცხოვრობენ მისი თანატოლი ანდეზიტელები ,ისინი ვისაც საბერძნეთში წასასვლელი არ აქვთ – „ჩემხელები ძირითადად ხე–ტყეზე მუშაობენ, უფრო მეტად კი ბაკურიანში, რაც კურორტი არსებობს, ადგილობრივებმა ცოტა ამოისუნთქეს“.

გიორგი მიიჩნევს, რომ სოფელს შეუძლია ტურისტულად მიმზიდველი გახდეს: „შარშან, რაც ბაკურიანიდან მოსასვლელი გზა გაკეთდა, ერთი–ორი ოჯახი აქაც იღებს დამსვენებლებს, ბუნებაც არის და სუფთა ჰაერიც, ალბათ საოჯახო სასტუმროები კიდევ გაჩნდება“.



უფუნქციოდ დარჩენილი შენობების უმეტესობა, ასევე ქვის კარიერებამდე მისასვლელი გზა დანგრეულია, თუმცა გზა არც არავის სჭირდება. ქვის გადამამუშავებელი ქარხანა და ფაიფურის საწარმოდ ჩაფიქრებული შენობაც გაძარცვულია, დაინგრა სასადილოს და პოლიკლინიკის შენობებიც, თუმცა ანდეზიტელებმა მაინც მოახერხეს და გადაარჩინეს სკოლა და ბიბლიოთეკა თავის 17 ათას წიგნთან ერთად.

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]
ანდეზიტის ბიბლიოთეკა


ანდეზიტელები ამბობენ, რომ სოფელს ძველი შენობები ქარხნის ყოფილმა მომმარაგებელ–გამსაღებელმა, ტრისტან მეხრიშვილმა შეუნარჩუნა, ის 2007 წლიდან სოფლის რწმუნებულია და საზოგადოებრივ საქმეებში პირადად მონაწილეობს, იქნება ეს ინფრასტრუქტურის გამართვა თუ თანასოფლელების საჭიროებები.

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]
ყოფილი პოლიკლინიკა


„აქ ადრე საცხოვრებელი სახლები არ იყო, საწარმოს იმხელა შემოსავალი ჰქონდა, რომ დიდი მოგება რჩებოდა, ამიტომ აქ საუკეთესო მომარაგება გვქონდა, სოფლის მეურნეობა რა იყო არ ვიცოდით, მაღაზიებში იყო იმპორტული საქონელიც. სოფელს თავისი სასადილო, პოლიკლინიკა და საზოგადოებრივი კლუბიც ჰქონდა, მაგრამ ვერ შევინარჩუნეთ, სამაგიეროდ დღესაც არის სკოლა 47 მოსწავლისთვის და ბიბლიოთეკა, რომელშიც ბავშვებიც და უფროსებიც კითხულობენ“, – გვიყვებიან ადგილობრივები.



ანდეზიტელების აზრით, სოფელში მადნეულის მარაგი დღესაც არის, თუმცა წარმოების განახლების პერსპექტივა ბუნდოვანია. გეოლოგი ნათია ჩომახიძე გვიხსნის, რომ მჟავაგამძლე ანდეზიტი შიდა ბაზარზე გამოუსადეგარია, თუმცა მას სახელმწიფო ვერც იმ ქვეყნებს სთავაზობს, სადაც ნედლეული გამოსადეგია, რადგან 1960-იან წლებში ჩატარებული აღწერის შემდეგ, ნედლეული შეუსწავლელია. საბჭოთა წყაროებზე დაყრდნობით, სოფელში 4 814 000 ტონა ანდეზიტის მარაგია.

„დღეს ქვეყანას არ გააჩნია ისეთი წარმოება, რომელშიც გამოსადეგი იქნებოდა ეს ნედლეული. საბჭოური წყაროების მიხედვით, ბაკურიანის ანდეზიტი ერთ–ერთი საუკეთესო მჟავაგამძლე ნედლეული იყო. საბჭოთა კავშირი ძირითადად თვითონ იყენებდა, რამდენადაც ვიცი მეტალურგიასა და მანქანათმშენებლობაში. 1960–იანი წლების მერე ბაკურიანის ანდეზიტის ტოპოგრაფია და ხელმეორედ დაგეგმვა არ ჩატარებულა, ეს კი დაბრკოლებაა რადგან არ ვიცით ინვესტორს რა უნდა შევთავაზოთ", - გვითხრა სასარგებლო წიაღისეულის დეპარტამენტის გეოლოგიური ფონდების სამმართველოს უფროსმა.

ანდეზიტში დღეს თითქმის იმდენივე, 393 ადამიანი ცხოვრობს, რამდენიც საწარმოს დახურვამდე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ეთნიკურად მრავალფეროვანმა სოფელმა გადარჩენა ანდეზიტის კარიერების გარეშეც შეძლო და დღეს უკვე საკუთარ, დამოუკიდებელ ქვეყანაში, განვითარების ახალ გზებს ეძებს.

ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]
ფოტო: ანდეზიტი. პარლამენტის ეროვნული ბიბლოთეკის არქივიდან


ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]
ყოფილი სასადილო


ანდეზიტი - სოფელი კარიერზე, რომელიც გადარჩა [Photo/Video]

[ავთო ინასარიძე, ნანა ინასარიძე, ბორჯომი]


21.04.2019 კათოლიკე ეკლესია აღდგომას ზეიმობს [ფოტო]

19.04.2019 წარჩინებული მოსწავლეები მთავრობის სხდომაზე დასწრებას შეძლებენ - პრემიერი

18.04.2019 მოსწავლეების თვალით დანახული პრობლემები – კონფერენცია ახალციხეში

17.04.2019 აზავრეთის სკოლის მოსწავლეებმა სწავლა განაახლეს

22.04.2014 ჯილეხისა და თურქულის ვაქცინაცია დაიწყო

08.04.2014 ასპინძის საავადმყოფოს ექიმებმა შპს „ადითს“ სასამართლო მოუგეს

05.04.2014 რა იცვლება სასწრაფო სამედიცინო დახმარებაში?

21.03.2014 საქართველოში ჰოსპიტალური საწოლების რაოდენობამ იკლო

21.04.2019 მართლმადიდებელი ეკლესია ბზობას აღნიშნავს

21.04.2019 26 აპრილამდე საქართველოში უმეტესად ნალექიანი ამინდი იქნება

20.04.2019 საქმე, რომლის ფასიც ‘ღმერთმა იცის’ [ფოტო/ვიდეო]

20.04.2019 ასპინძაში 'ასპინძის ბრძოლის' დღე აღნიშნეს

24.12.2013 ბორჯომში ახალ წელს ერთი დღით ადრე იზეიმებენ

27.11.2013 რეჟისორი ვახტანგ ბერიძე მესხეთის თეატრს მადლობას უხდის

25.10.2013 ახალციხეში ანსამბლ „სეუს“ კონცერტი მიმდინარეობს

24.10.2013 მესხეთის თეატრში "წვიმის გამყიდველს" წარმოადგენენ

08.03.2019 ქალები მძიმე ჩანთებით [Photo/Video]

07.03.2019 ფერადი სოფლის შავ–თეთრი სევდა [Photo-Video]

26.01.2019 მეწაღეები ახალციხიდან [Photo/Video]

12.06.2018 მთიდან მთაში წასვლამდე – რეპორტაჟი კიკიბოდან [Photos]

მსგავს თემაზე

ფერადი სოფლის შავ–თეთრი სევდა [Photo-Video]
სოფლები დაცლის პირას [PotosVideo]
თბილისიდან ანდეზიტში დაბრუნებული დალაქი – BP და მისი პარტნიორები სოფლისათვის [R]
ასპინძის მუნიციპალიტეტში რძის გადამამუშავებელი საწარმო გაიხსნა
ასფარა – სოფელი ჯავახეთში ერთადერთი კომლით [Photo/Video]
სოფელი თორი [Photo]
ლევან დავითაშვილი თხილის გადამამუშავებელი საწარმოს მუშაობის პროცესს გაეცნო [R]